"Γυμνές κούκλες". Τίτλος εργασίας που πήραν φοιτήτριες του Π.Τ.Π.Ε., για να βαθμολογηθούν σε μάθημα του χειμερινού εξαμήνου. Αν και πολύ θα ήθελα να φωτογραφήσω τις πραγματικά εντυπωσιακές κατασκευές τους, ο χρόνος δεν μου το επέτρεψε. Πρόλαβα όμως να περάσω πολύ γρήγορα μπροστά από όλες τις κούκλες και να αποτυπώσω βιαστικά, εν είδει σημείωσης, ένα συγκεκριμένο κομμάτι του σώματός τους, εκεί που ο κορμός ενώνεται με τα πόδια. Κοιτάζοντας τις φωτογραφίες αμέσως μετά και περιμένοντας να διαπιστώσω αν άλλαξε ο πρώτος συνειρμός που γέννησε η θέαση των πάνινων σωμάτων, διαπίστωσα ότι επαναλήφθηκε αναλλοίωτος. Το μόνο που μπορούσα να δω ήταν άνθρωποι, πέρα από φύλο -αφού οι κούκλες στερούνταν αυτού του χαρακτηριστικού- και να σκεφτώ για μια ακόμη φορά πόσο όμοιοι είμαστε όλοι πίσω από τις εξωτερικές διαφορές σωματότυπου, ηλικίας και χρώματος της επιδερμίδας.

Αντί να θάψω τις φωτογραφίες, όπως συνήθως, διάλεξα όσες από αυτές δεν ήταν κουνημένες λόγω της βιασύνης μου και τις έκανα μία, τοποθετώντας τις σε ορθογώνιο πλέγμα. Η εικόνα, αργότερα, τυπώθηκε σε μεγάλο μέγεθος. Μόλις την είδα, τρόμαξα. Αυτό που ένιωσα δεν είχε καμία σχέση με εκείνο που είχα βιώσει όταν βρέθηκα μπροστά στις αραδιασμένες επάνω στους πάγκους του εργαστηρίου των εικαστικών κούκλες. Απέπνεε έναν αέρα κυνισμού καμουφλαρισμένο με τον μανδύα της αθωότητας. Ακόμη και ο τρόπος σχολιασμού, ανοίκειος. Δεν αναδείκνυε την εξαίρεση, πρόβαλε εμφατικά τον κανόνα. Ως θεατής, έβλεπα για πρώτη φορά αυτό που δεν είχα καταφέρει να εντοπίσω ως φωτογράφος.

Από τη στιγμή εκείνη, ξεκίνησε μια επίπονη προσπάθεια αναζήτησης απαντήσεων, στις ερωτήσεις που πολλαπλασιάζονταν ταχύτατα. Γιατί είχα τόσο αυθόρμητα επιλέξει να φωτογραφήσω το συγκεκριμένο σημείο του σώματος; Επηρεάστηκα από όσα λέγαμε και δείχναμε σχετικά με το γυμνό, στους μαθητές του σεμιναρίου φωτογραφίας; Πώς μπόρεσα να προσαρμόσω τις σκέψεις που γέννησε η πρώτη επαφή μου με τις γυμνές κούκλες σε αυτό που φωτογράφησα; Τόσο πολύ μου έκαναν και με βόλευαν; Ή μήπως εθελοτυφλούσα; Βλέπουμε όντως με το μυαλό και όχι με τα μάτια μας; Και για ποιο λόγο συνέθεσα τις φωτογραφίες σε μία, κάτι που δεν το έχω ξανακάνει; Έχουν με αυτό σχέση οι παρουσιασμένες με τον ίδιο τρόπο δουλειές, που μελετούσα πρόσφατα; Πού βρισκόμουν τελικά εγώ μέσα στη συγκεκριμένη εικόνα; Ποιο κομμάτι της ήταν αληθινά δικό μου;

Δεν σας κρύβω ότι απάντησα σε αρκετά από τα παραπάνω είτε αυτοαναλύοντας είτε ρωτώντας άλλους να μου πουν τι βλέπουν κοιτάζοντας το πλέγμα με τις φωτογραφίες, χωρίς να τους προϊδεάσω. (Για το λόγο αυτό την είχα κατεβάσει άλλωστε, για ένα διάστημα και από εδώ.) Κάποια από τα λεγόμενά τους ήταν αναμενόμενα, κάποια με εξέπληξαν, To σημαντικότερο όμως, ήταν πως χρησιμοποιώντας τον εαυτό μου ως πειραματόζωο, κατέληξα για μια ακόμη φορά στο συμπέρασμα, ότι γνωρίζουμε για τα βαθύτερα κίνητρά μας πολύ λιγότερα απ’ όσα μπορούμε να μάθουμε ακούγοντας καλοπροαίρετα και μελετώντας τα λόγια των θεατών της δουλειάς μας. Και παραδέχτηκα ότι ίσως αυτός είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να προσεγγίσουμε τη “γυμνή αλήθεια”. Έτσι, δεν σκοπεύω να κάνω ούτε να πω τίποτα που να αφορά τη σύνθεση παρακάτω. Αφού την έβγαλα στο φως, θα υποστώ τις συνέπειες με μαζοχιστική διάθεση.

copy